Toksik şok sendromu nasıl gelişir? Diktaş tampon riskini açıkladı

Toksik şok sendromu: Milliyet haberinin özeti

Milliyet.com.tr'nin 21 Haziran 2026 tarihli haberi, yıllar önce tampon kullanımıyla ilişkilendirilen toksik şok sendromu (TSS) nedeniyle bacaklarını kaybeden ve sonrasında farkındalık çalışmalarıyla tanınan yurt dışındaki bir mankenin hikâyesinden yola çıktı. Haberde Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, hastalığın nasıl geliştiğini ve neden herkeste aynı sonucu doğurmadığını anlattı; görüşüne başvurulan bir kadın doğum uzmanı da konuya jinekoloji açısından katkı verdi.

Diktaş'a göre TSS için tampon kullanmak tek başına yetmiyor; üç koşulun bir araya gelmesi gerekiyor: toksin üretebilen bir bakteri, bu bakterinin çoğalabileceği bir ortam ve kişinin o toksine karşı yeterli bağışıklığının olmaması. Pek çok insanın derisinde ya da mukozasında stafilokok bulunabiliyor, ancak çoğu kişide toksinlere karşı koruyucu antikorlar olduğu için hastalık gelişmiyor. Aynı ürünü kullanan kadınların büyük çoğunluğunun hastalanmamasını da genetik yatkınlık ve bağışıklıktaki bireysel farklara bağlıyor.

Tablonun ağırlığını da açıkladı. TSS çoğunlukla Staphylococcus aureus ya da Streptococcus pyogenes toksinlerinin yol açtığı, tansiyonun ciddi biçimde düşebildiği sistemik bir enfeksiyon. Vücut kanı öncelikle beyne, kalbe ve böbreklere yönlendirdiği için el ve ayaklarda dolaşım bozulabiliyor; yoğun bakımda kullanılan damar daraltıcı ilaçlar da bunu artırabiliyor. Diktaş, yıllar sonra yapılan ikinci ampütasyonun hastalığın sürdüğü anlamına gelmediğini, akut dönemde zarar gören dokuların kronik ağrı ve iyileşmeyen yaralarla kalıcı hasar bıraktığını, yeni bir TSS için ise toksin üreten bakteriyle yeni bir enfeksiyon gerektiğini belirtti.

Korunma önerileri net: Tampon 4 ila 8 saatten uzun tutulmamalı, gereğinden yüksek emicilikte ürün seçilmemeli, ped ve tampon düzenli değiştirilmeli, menstrüel kaplar üreticinin önerdiği şekilde temizlenmeli ve genital bölgenin doğal florasını bozan yoğun kimyasallardan kaçınılmalı. Aniden yükselen ateş, ciltte döküntü, kusma, baş dönmesi ya da bayılacakmış gibi hissetme durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna gidilmeli; uzmanın vurgusuyla TSS nadir görülse de saatler içinde hayatı tehdit edebiliyor.