Editoryal Politika

Bu sayfa, husrevdiktas.com'daki sağlık yazılarının nasıl hazırlandığını, kimin denetiminden geçtiğini ve hangi kurallara bağlı olduğunu anlatır. Okuduğunuz bilginin nereden geldiğini bilmeniz, ona ne kadar güvenebileceğinizi değerlendirmenize yardım eder. Bu yüzden süreci olduğu gibi yazıyoruz.

İçerikten kim sorumludur?

Sitedeki tüm tıbbi içeriğin sorumluluğu, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş'tadır. Bir yazı, hekim tarafından tıbbi açıdan incelenip onaylanmadan yayımlanmaz.

Sitenin amacı hastalara, hasta yakınlarına ve bakım verenlere diyabetik ayak, bası yaraları, yara enfeksiyonları ve genel enfeksiyon hastalıkları hakkında anlaşılır, kaynağı belli bilgi sunmaktır. Yazılar genel bilgilendirme içindir; kişisel muayene, tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Bu konudaki ayrıntılar Sağlık Bilgilendirme Uyarısı sayfasındadır.

Yapay zekâ kullanımı

Yazıların ilk taslakları yapay zekâ destekli araçlarla hazırlanır. Bunu açıkça belirtiyoruz, çünkü okurun bilmeye hakkı olduğunu düşünüyoruz.

Yapay zekânın rolü sınırlıdır:

• Taslak metin oluşturma, yazının bölümlerini düzenleme ve dili sadeleştirme gibi yardımcı işlerde kullanılır.
• Tıbbi doğruluk konusunda yapay zekânın çıktısına güvenilmez. Taslaktaki her tıbbi bilgi hekim tarafından kontrol edilir; yanlış, eksik ya da kaynağa dayanmayan ifadeler çıkarılır veya düzeltilir.
• Taslakta geçen kaynaklar tek tek açılarak gerçekten var olup olmadığına ve yazıdaki iddiayı destekleyip desteklemediğine bakılır. Doğrulanamayan kaynak kullanılmaz.
• Yapay zekâ araçlarına hasta bilgisi girilmez. Sitedeki içerikler belirli bir kişiye değil, genel okura yöneliktir.

Yayımlanan metnin son hâlinden ve tıbbi içeriğinden yapay zekâ aracı değil, hekim sorumludur. Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlıkta yapay zekâ kullanımına ilişkin etik rehberi de bu teknolojilerde insan denetiminin ve hesap verebilirliğin korunmasını öne çıkarır^[4].

Bir yazı hangi aşamalardan geçer?

Her yazı aşağıdaki durumlardan geçerek yayına çıkar:

1. Taslak: Konu belirlenir, yapay zekâ desteğiyle ilk metin hazırlanır, kaynaklar toplanır.
2. Tıbbi inceleme: Hekim metni tıbbi doğruluk, güncellik ve okur güvenliği açısından okur. Gerekirse bölümler yeniden yazılır.
3. Hukuk/uyum kontrolü: Metin, sağlık hizmetlerinde tanıtım kurallarına ve kişisel verilerin korunması mevzuatına uygunluk açısından gözden geçirilir.
4. Onaylandı: Yazı yayına alınır.
5. Güncelleme gerekli: Kılavuz değiştiğinde, yeni bilgi çıktığında ya da okurdan bir düzeltme geldiğinde yazı bu duruma alınır ve yeniden inceleme sürecine girer.

Her yazının altında yayın tarihi, son güncelleme tarihi, tıbbi inceleme bilgisi ve yararlanılan kaynakların listesi gösterilir. Sağlık Bakanlığı'nın tanıtım ve bilgilendirme yönetmeliği de sağlıkla ilgili internet sitelerinde son güncelleme tarihinin ve iletişim bilgisinin açıkça belirtilmesini ister^[1].

Kaynak seçimi

Yazılarda kullandığımız kaynakları güvenilirlik sırasına göre seçeriz:

1. Uluslararası ve ulusal klinik kılavuzlar: Örneğin diyabetik ayak için IWGDF, enfeksiyonlar için IDSA, bası yaraları için NPIAP/EPUAP/PPPIA kılavuzları, NICE önerileri ve Türkiye'deki uzmanlık derneklerinin kılavuzları.
2. Resmî sağlık kurumları: T.C. Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) gibi kurumların yayınları.
3. Hakemli bilimsel dergiler: Bağımsız uzmanlarca değerlendirilmiş araştırma ve derleme makaleleri, sistematik derlemeler.
4. Güvenilir başvuru kaynakları: NCBI Bookshelf'te yayımlanan StatPearls gibi düzenli güncellenen tıbbi başvuru eserleri.

Haber siteleri, forumlar, sosyal medya paylaşımları ve ürün tanıtım sayfaları kaynak olarak kullanılmaz. Bir sayı ya da oran veriyorsak, o sayının geçtiği kaynağı yazının sonunda gösteririz. Kaynağa bağlanamayan istatistik yazılmaz.

Güncelleme ve düzeltme

Tıp bilgisi değişir. Kılavuzlar yenilenir, önceden doğru kabul edilen bir öneri değişebilir. Yazılar bu nedenle düzenli olarak gözden geçirilir; önemli bir kılavuz güncellendiğinde ilgili yazılar "Güncelleme gerekli" durumuna alınır.

Bir yazıda hata, eksik ya da güncelliğini yitirmiş bir bilgi fark ederseniz bize info@husrevdiktas.com adresinden yazabilirsiniz. Bildiriminizde sayfanın adresini ve hangi ifadeyi kastettiğinizi belirtmeniz işimizi kolaylaştırır. Her bildirim değerlendirilir; düzeltme gerekiyorsa yazı yeniden tıbbi incelemeden geçer ve güncelleme tarihi yenilenir. Lütfen bu adrese kendi sağlık durumunuza ilişkin bilgi göndermeyin; e-posta yoluyla teşhis ya da tedavi önerisi verilmez.

Reklam, sponsorluk ve çıkar çatışması

• Sitede reklam yayımlanmaz. Reklam ağı, sponsorlu içerik ya da ücretli bağlantı yoktur.
• Hiçbir ilaç, tıbbi cihaz, pansuman malzemesi ya da sağlık ürünü önerilmez veya tanıtılmaz. Yazılarda marka adı geçmez.
• İçerik hazırlığında herhangi bir firmadan maddi ya da ayni destek alınmaz.
• Yazılarda "en iyi", "kesin çözüm", "garanti" gibi ifadeler ve başarı oranı kullanılmaz; tedavi vaadinde bulunulmaz.

İleride yazılarla ilgili bir çıkar ilişkisi doğarsa, bu durum ilgili sayfada açıkça belirtilir.

Hasta mahremiyeti

Sitede vaka öyküsü, hasta fotoğrafı, tedavi öncesi ve sonrası görüntü, hasta yorumu ya da teşekkür mesajı yayımlanmaz. Hasta mahremiyetine saygı ve sağlık hizmeti sırasında edinilen bilgilerin gizli tutulması, hasta hakları mevzuatının temel ilkelerindendir^[2]. Sitede yorum bölümü, üyelik ya da form bulunmadığı için okurlardan kişisel veri toplanmaz. Kişisel verilerle ilgili ayrıntılar Kişisel Verilerin Korunması sayfasında anlatılır^[3].

Sağlık tanıtımı mevzuatına uyum

Türkiye'de sağlık hizmetlerinin reklamı yasaktır; tanıtım ve bilgilendirme ise yönetmelikte belirlenen ilkelere uymak kaydıyla yapılabilir^[1]. Bu site bir tanıtım aracı olarak değil, hastaları bilgilendirmek amacıyla hazırlanır ve şu kurallara uyar:

• Bilimsel ya da klinik olarak kanıtlanmamış yöntemler anlatılmaz, tedavi vaadi verilmez.
• Hizmetin başkalarından üstün olduğu izlenimini veren ifade ve görsel kullanılmaz.
• Bilimsel terimler ve istatistikler okuru yanıltacak biçimde sunulmaz.
• Uzmanlık unvanı yalnızca mevzuatta tanımlandığı şekliyle yazılır.
• Hasta veya yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadelerine yer verilmez.

Yazıların bu kurallara uygunluğu, yayından önceki hukuk/uyum kontrolü aşamasında ayrıca gözden geçirilir.